hề hấn
Định nghĩa
Danh từ:
- Sự va chạm, sự xung đột nhỏ: "hề hấn" thường dùng để chỉ một cuộc cãi vã, xô xát hoặc xung đột không nghiêm trọng giữa người với người.
- Sự liên quan, dính dáng: "hề hấn" còn có thể mang nghĩa là có sự liên quan, dính líu đến một việc gì đó.
Tính từ (thường dùng trong cụm phủ định "không hề hấn"):
- Không sao, không việc gì, bình an vô sự: Dùng để diễn tả trạng thái an toàn, không bị tổn hại gì sau một sự việc.
Ví dụ sử dụng
Danh từ (nghĩa xung đột):
- Hai đứa trẻ có chút hề hấn nhỏ trên sân chơi. (Hai đứa trẻ có một chút xô xát nhỏ trên sân chơi.)
- Anh ta không muốn có bất kỳ hề hấn nào với hàng xóm. (Anh ta không muốn có bất kỳ sự xung đột nào với hàng xóm.)
Danh từ (nghĩa liên quan):
- Việc này đâu có hề hấn gì đến anh. (Việc này đâu có liên quan gì đến anh.)
Tính từ (trong cụm phủ định):
- Sau vụ tai nạn, may mắn là mọi người đều không hề hấn gì. (Sau vụ tai nạn, may mắn là mọi người đều bình an vô sự.)
- Cứ yên tâm đi, tôi không hề hấn gì đâu. (Cứ yên tâm đi, tôi không sao cả đâu.)
Các cách sử dụng nâng cao
"chẳng hề hấn": Cách nói nhấn mạnh hơn của "không hề hấn", ý nghĩa tương tự.
- Dù bị ngã nhưng nó chẳng hề hấn gì. (Dù bị ngã nhưng nó chẳng việc gì cả.)
"có hề hấn": Có sự cãi vã, xích mích.
- Hai nhà ấy có hề hấn với nhau từ lâu. (Hai nhà ấy có xích mích với nhau từ lâu.)
Biến thể và từ gần giống
- Hề (từ cổ, phương ngữ): Như "hề hấn", thường dùng trong cụm phủ định "không hề chi", "chẳng hề gì".
- Anh cứ yên tâm, chẳng hề gì đâu. (Anh cứ yên tâm, chẳng sao đâu.)
Từ đồng nghĩa
- Xích mích (n): sự bất hòa, mâu thuẫn nhỏ.
- Va chạm (n): sự cọ xát, xung đột.
- Bình an vô sự (cụm tính từ): an toàn, không bị tổn hại (đồng nghĩa với "không hề hấn gì").
Các cụm từ liên quan
Không hề hấn gì: Hoàn toàn không bị ảnh hưởng, tổn thương.
- Chiếc xe hỏng nặng nhưng tài xế không hề hấn gì. (Chiếc xe hỏng nặng nhưng tài xế hoàn toàn không sao.)
Có hề hấn với nhau: Có mâu thuẫn, cãi vã với nhau.
- Họ có hề hấn với nhau về chuyện kinh doanh. (Họ có mâu thuẫn với nhau về chuyện kinh doanh.)
Lưu ý sử dụng
- Từ "hề hấn" ngày nay ít được dùng độc lập. Cách dùng phổ biến và tự nhiên nhất là trong cụm phủ định "không hề hấn gì" để chỉ trạng thái an toàn.
- Khi dùng với nghĩa danh từ chỉ "sự xung đột", từ này mang sắc thái khẩu ngữ, thân mật.